Hüquq mülkiyyət bərabərliyi yaratmalıdırmı?

Səadət Cahangir, 07/02/12

Öz hökmranlığına haqq qazandırmağa çalışan fateh və hökmdarlar min illər boyu iddia etmişlər ki, insanlar bərabər yaranmayıb, bəziləri idarə etməyə, bəziləri isə idarə olunmağa məhkumdurlar. XVIII əsrdən başlayaraq maarifçi mütəfəkkirlərin meydana çıxması ilə bu fikirlər qəti şəkildə rədd edilməyə başladı. Məşhur amerikan mütəfəkkiri Tomas Cefferson belə mənasız fikirlərin  çürüklüyünü isbat edərək yazırdı :”Bəşər kütlələri heç də nə belində yəhər, nə də həmin yəhərliləri Allahın iltifatı ilə qanuni şəkildə minəcək ayağı ayaqqabılı və mahmızlı bir neçə imtiyazlı olaraq doğulmamışlar”.

“Nasaz” kapitalizm, yoxsa kapitalizm konsepsiyasından sui-istifadə…?

Tarix boyunca bütün ictimai siyasətlər (policies) yerli ölkənin və qlobal siyasətin (politics) təsiri altında olmuşdur. İctimai çıxışlarda və mediada səslənən populist siyasi fikirlər isə hər zaman iqtisadçıların mülahizələrindən üstün sayılmışdır. Nəticə etibarı ilə problemlərin həlli qısa zamanda uğur əldə olunmasına yönəlməklə, davamlılıq və uzaqgörənlik xüsusiyyətlərindən uzaqda yer almışdır.

Dünyanı dəyişən qəhrəmanlar

Səadət Cahangir, 23/01/2012

Dünyada baş verən texnoloji inqilab sayəsində uzaq qitələr arasındakı məsafə hər gün qısalır desək, mübaliğə olmaz. İnsan oğlunun axtarışları, tapıntıları və kəşfləri yer kürəsinin simasını hər an dəyişir, planetin insanlarını bir-birinə daha da yaxınlaşdırır. 70-ci illərdə məşhur bolqar alimi Atanasov özündən əvvəlki sələflərinin icadlarından bəhrələnərək ABC kompüterini yaratdı. Sonra eyni vaxtlarda “Arpanet” adlı bir layihə meydana çıxdı. Bu, 15 kompüterin bir-birinə bağlı olduğu bir şəbəkə şəklində qurulmuşdu. O, indi bizim həyatımızın ayrılmaz bir parçasına çevrilən internet idi. 70-ci illər internet kəşfləri sürətlə irəlilədi. 1971-ci ildə ilk elektron məktub-e-mail göndərildi. 1976-cı ildə ilk e-mailini internetlə göndərən İngiltərə Kraliçası onu xeyli populyarlaşdırdı…

İnsanlar necə zənginləşir?

Səadət Cahangir, 15/01/2012

Məşhur “Forbes” jurnalı hər il dünya zənginlərinin siyahısını açıqlayır. Bu siyahıda uzun illər mövqelərini möhkəm saxlayan milyarderlər də var, rəqabətə davam gətirməyib bu sıranı tərk edənlər də, siyahıya hər il əlavə olunan yeni adlar da.

Keçən il açıqlanan siyahıya yenə meksikalı telekommunikasiya lideri Karlos Slim Helu başçılıq edirdi. Onun 74 milyard dollar sərvəti var. Əvvəlki il siyahıda  sərvəti 53,5 milyard olan Helu “kisəsi”ni xeyli şişirdərək, onu 20,5 milyard dollara çatdırmağı bacarıb. Heludan geridə “Microsoft” firmasının qurucusu amerikan Bill Qeyts gəlir. Keçən il zənginlərin sırasına qoşulanların sayı 214-ə çatıb. Bununla  dünyadakı milyarderlərin sayı 1210 nəfər olub.

“Eurovision” Azərbaycana nə verəcək?

Ramil Qafarov, 08/01/2012

2012-ci ilin Azərbaycanına ilk addımları atdıq. Bu il Azərbaycanı gözləyən ən maraqlı hadisənin “Eurovision-2012” musiqi yarışması olacağını söyləyə bilərik. Ancaq baxaq Avropada populyar olan bu yarışma harada keçirilir? Siyasi məhbusu, jurnalisti, onlarla dindarı etiraz səsinə görə həbsə atılmış və vətəndaşların evi başına uçurulmuş paytaxt Bakıda. Başda müxalif fikirli kəsim olmaqla bir çoxları düşünür ki, “Eurovision” Bakıya xilaskar rolunda gələcək. Siyasi məhbuslar azadlığa buraxılacaq, paytaxtın daxili problemləri bir müddətlik həll olunacaq, vətəndaşların sərbəst toplaşmaq və bir çox hüquqları bərpa olunacaq.

Dəmir yumruqlu “sevimli lider” öldü, amma...

Səadət Cahangir, 05/01/2012

Şimali Koreya Respublikasının rəhbəri Kim Jong İlin ölümünü ötən ilin sonuna damğa vuran hadisələrdən biri saymaq olar. O, dünyada azsaylı qatı kommunistlərdən biri kimi ad çıxarmışdı. Atasının 45 illik hakimiyyətindən sonra taxt-tacı miras alan və ölkəni təkpartiyalı sistem əsasında dəmir yumruqla idarə edən biriydi. Rəhbərliyi ələ keçirdiyi 1994-cü ildən bəri qapıları xaricə qapalı saxlamış, son illər müalicə aldığı xəstəliyi dövründə də vəzifəsinə öz oğlunu varis elan etmişdi.

“Allaha məxsus olan Allaha, Sezara məxsus olan Sezara...”

Səadət Cahangir, 28/12/2011

On üçüncü əsrin teoloq-filosofu Toma Akvinski kral hakimiyyətini məhdudlaşdırmağın önəmi haqqında deyirdi: “Əgər kral öz vəzifəsinə sədaqətli deyilsə, o buna görə cəzasını almalıdır. Onu devirmək heç də qiyam deyil, o özü qiyamçıdır və xalqın onu kənarlaşdırmağa haqqı çatır. Lakin ən yaxşısı onun hakimiyyətini məhdudlaşdırmaqdır ki, o, sui-istifadə etmək iqtidarında olmasın.”

Sosial siyasətin görünən və görünməyən tərəfləri

Məhəmməd Talıblı, 26/12/2011

Ölkədə sosial vəziyyəti şərtləndirən çoxlu sayda faktorlar var. Mən bu təhlil yazımda onlar arasında qarşılıqlı əlaqəni yaratmağa çalışacaq və asılılıq paradoksunu izah etməyə çalışacam. Bu mövzunun aktuallığı həm də onunla bağlıdır ki, hökumət qəliz rəqəmlərlə sosial siyasətin dominantlığında, sadə vətəndaş isə onun həyatına necə təsir etməsində maraqlıdır. Orta ststistik azərbaycanlı özü üçün dəqiqləşdirməyə çalışır ki, hər dəfə prezident tərəfindən verilən fərman və sərəncamlar onun süfrəsində necə təzahür olunacaq? Çünki, demək olar ki, hər il az da olmuş-olsa sosial artımlarla bağlı müəyyən addımlar atılır.

Azadlıq niyə vacibdir

Bu videoda tanınmış hüquqşunas və içtimai xadim Erkin Qədirli cəmiyyətin inkişafı üçün azadlığın zəruri olması haqqında mühazirə aparır.

 

Syndicate content