Dəmir yumruqlu “sevimli lider” öldü, amma...

Səadət Cahangir, 05/01/2012

Şimali Koreya Respublikasının rəhbəri Kim Jong İlin ölümünü ötən ilin sonuna damğa vuran hadisələrdən biri saymaq olar. O, dünyada azsaylı qatı kommunistlərdən biri kimi ad çıxarmışdı. Atasının 45 illik hakimiyyətindən sonra taxt-tacı miras alan və ölkəni təkpartiyalı sistem əsasında dəmir yumruqla idarə edən biriydi. Rəhbərliyi ələ keçirdiyi 1994-cü ildən bəri qapıları xaricə qapalı saxlamış, son illər müalicə aldığı xəstəliyi dövründə də vəzifəsinə öz oğlunu varis elan etmişdi.

“Allaha məxsus olan Allaha, Sezara məxsus olan Sezara...”

Səadət Cahangir, 28/12/2011

On üçüncü əsrin teoloq-filosofu Toma Akvinski kral hakimiyyətini məhdudlaşdırmağın önəmi haqqında deyirdi: “Əgər kral öz vəzifəsinə sədaqətli deyilsə, o buna görə cəzasını almalıdır. Onu devirmək heç də qiyam deyil, o özü qiyamçıdır və xalqın onu kənarlaşdırmağa haqqı çatır. Lakin ən yaxşısı onun hakimiyyətini məhdudlaşdırmaqdır ki, o, sui-istifadə etmək iqtidarında olmasın.”

Sosial siyasətin görünən və görünməyən tərəfləri

Məhəmməd Talıblı, 26/12/2011

Ölkədə sosial vəziyyəti şərtləndirən çoxlu sayda faktorlar var. Mən bu təhlil yazımda onlar arasında qarşılıqlı əlaqəni yaratmağa çalışacaq və asılılıq paradoksunu izah etməyə çalışacam. Bu mövzunun aktuallığı həm də onunla bağlıdır ki, hökumət qəliz rəqəmlərlə sosial siyasətin dominantlığında, sadə vətəndaş isə onun həyatına necə təsir etməsində maraqlıdır. Orta ststistik azərbaycanlı özü üçün dəqiqləşdirməyə çalışır ki, hər dəfə prezident tərəfindən verilən fərman və sərəncamlar onun süfrəsində necə təzahür olunacaq? Çünki, demək olar ki, hər il az da olmuş-olsa sosial artımlarla bağlı müəyyən addımlar atılır.

Azadlıq niyə vacibdir

Bu videoda tanınmış hüquqşunas və içtimai xadim Erkin Qədirli cəmiyyətin inkişafı üçün azadlığın zəruri olması haqqında mühazirə aparır.

 

Rusiyada “Seçkilər”: Dinləməyin önəmi

Dmitri Butrin, 22/12/2011
Dmitri “Kommersant daily” qəzetinin İqtisadiyyat Bölməsinin baş redaktoru “InLiberty.ru” nun köşə yazarı

4 dekabrda ruslar “seçki” keçirdilər.  Mən səsverməyə getmədim, çünki Mərkəzi Seçki Komissiyasının  “Dövlət Dumasına seçkilər” adlandırdığı prosesdə fəal iştirak etmək  boşuna vaxt sərf etməyə bənzəyirdi. O günə qədər bir aksiom idi ki, hakim Vahid Rusiya Partiyası  seçki hüququ olan 108 milyon əhalinin 45- 50 milyonunun səsini yığıb, bəzi rayonlarda bu, seçkidə səs verənlərin sayından nəzərəçarpacaq dərəcədə çox idi.

Şəxsi mülkiyyət və “kral ilə qul arasındakı bağlılıq…”

Səadət Cahangir, 19/12/2011

Şəxsi mülkiyyətin tərəfdarı olan qədim filosoflar onun anlamını “hər bir insanın evi onun qalasıdır” aksiomu əsasında izah etmişlər. Məşhur ingilis filosofu Con Lok özünün “mülkiyyət nəzəriyyəsi”ndə “kral ilə qul arasındakı bağlılıq baba ilə oğul arasındakı bağlılıq kimidir” deyən  Robert Filmerin fikirlərini qətiyyətlə rədd edən arqument irəli sürmüşdür. Filmer bu deyimiylə şəxsi mülkiyyətin sadəcə hökmdar tərəfindən bəxş edilə biləcəyini iddia edirdi. Lokk isə insanların yaranışdan bir yaşam haqqına sahib olduğunu, Tanrının mülkiyyət haqlarını hansısa monarxa ehsan etmədiyini bidirirdi: “Atımın yediyi ot, bağbanımın biçdiyi çim və hər hansı bir yerdə açdığım su çuxuru, digərləriylə ortaq haqlara sahib olsam da, mənim mülkiyyətimdir...”

“Qədim müharibə şallağı”na qarşı güclü müdafiə sistemi

14/12/2011

“Liberallar həmişə qədim müharibə şallağına qarşı olmuşlar. Onlar başa düşürdülər ki, müharibə həmişə böyük sayda ölüm və dağıntı gətirir, ailələri və iqtisadiyyatı məhv edir, hakim sinfə daha çox hakimiyyət verir ki, məhz hakim zümrənin xalqın sülh hissini bölüşməməsini bununla izah etmək olar. Azad kişi və qadınlar, əlbəttə, həmişə öz cəmiyyətlərini xarici təhlükələrdən müdafiə etmişlər. Lakin bütün tarix boyu müharibə həmişə hər iki tərəfdəki sülhsevər, zəhmətkeş insanların ümumi düşməni olmuşdur.”(Deyvid Boaz , “Libertarianizm”)

Çoxdandır cəmiyyətin  xüsusi diqqət mərkəzində olan “Hərbi vəzifə və hərbi xidmət haqqında” 9 fəsil və 54 maddədən ibarət qanun layihəsi, nəhayət, oktyabr ayının 13-də müzakirəyə çıxarıldı.

İnkişafın təməli-zamanla dəyişmək…

Səadət Cahangir, 11/12/2011

Qolunuzda zamanın “nəbzini ölçən” saat adlı kiçik bir cihaz var. Mexanizmi yalnız vaxtın irəli doğru axınına hesablanıb. Nə olur-olsun, geriyə dönmək, ara vermək, dayanmaq yox-tam qəlbinizin ritmi kimi. Gündəlik həyatınızın anlarını saniyə-saniyə ölçüb gedər həmin dostca “qolunuza girmiş” cihaz. Məncə, o sehirli mexanizm yalnız zamanı ölçmək üçün deyil, həm də insana inkişafı xatırlatmaq, onu dayanmadan irəli aparmaq üçün düşünülüb. Saatınız “yatdığı” zaman özünüzü necə hiss edirsiniz? Zamanın orbitindən çıxmış, özünüzü itirmiş, vaxtın ortasında azmış kimi. O halda ağlınız kəsəndən sizə yoldaşlıq edən, gecənizi gündüzdən ayıran, yuxuya qalanda çağırıb oyadan o cihazla ayaqlaşmağı unutmayın! Əks halda...

Amma bu, Allah vergisi deyil...

Səadət Cahangir, 05/12/2011

Qədim şumer kitabələrindən birində yazılır: “Bir ağanız və ya bir kralınız ola bilər. Amma əsil qorxulacaq olan şəxs bir vergi məmurudur”.

Bu yazı yüz illər öncə şumerlərin yaşadığı ibtidai cəmiyyətdə məcburi vergilərdən necə boğaza yığıldığının  açıq-aydın sübutdur. Bəhs edilən həmin o dövr idi ki, şumerlədən bir yığın məcburi haqq-evlənmə, boşanma və ölüm üçün belə vergi alınırdı...

Azərbaycanda liberalizmin gələcəyi

Elxan Şahinoğlu, 27/11/2011

Bir müddət öncə “Azadlıq” radiosunda bir proqrama dəvət olunmuşdum. Mövzu Rusiyanın baş naziri və prezidentliyə real namizəd Vladimir Putinin irəli sürdüyü Avrasiya İttifaqı ideyasıydı. Proqrama məndən başqa tanınmış siyasi eksperlərdən biri də qatılmışdı. Proqram zamanı söhbət gəlib çıxdı Azərbaycandakı duruma. Həmkarım qətiyyətlə söylədi ki, Azərbaycan demokratiyaya hazır deyil, çünki vətəndaşların əksər hissəsi rüşvət verir, rüşvət alır, seçki saxtakarlığına göz yumur və s.

Syndicate content