Liberal ticarətin üstünlükləri (II hissə)

Məhəmməd Talıblı, 30/9/13

“Ağıllı ailə başçısı heç vaxt ailəsi üçün lazım olan məhsulların hamısını özü istehsal etməyə cəhd etməz. Dərzi özü üçün ayaqqabı tikməyə cəhd etməz, onu çəkməçidən alar, çəkməçi də özünə paltar tikməz, onu dərzidən alar.” İqtisadiyyatın atası Adam Smit

 

Liberal ticarət siyasəti; kimlər udur və uduzur?

Liberalizm sadəcə olaraq bir moda deyildir. Dünyanın inkişaf səviyyəsi elə bir həddə gəlib çatdı ki, ticarət münasibətlərinin açıqlığı və şəffaflaşdırılması bir zərurətə çevrilmişdir.  Liberal ticarət nə üçün lazımdır, onun sadə vətəndaşın həyatında və ölkənin inkişafında rolu nədir, liberal ticarət bəşəriyyətin tarixi taleyində rolu nədən ibarət ola bilər və s. kimi sualların sayını çoxaltmaq olar. Amma  bütün bu sualların cavabları müxtəlif məzmunlu və əhatəlidir.

Cəhalətin günahkarları...

Səadət Cahangir, 27/9/13

Yəqin hər kəs razılaşar ki, insanların azadlığı böyük mənada seçim azadlığına dayanır. Bu, bəlkə də, həyatın əlli faiz insanın öz iradəsindən asılı olması deməkdir. XIX əsrdə yaşamış ingilis filosofu Con Stüart Mill öz məşhur “Azadlıq haqqında” əsərində yazırdı: ” “Hər bir şəxs digərlərinin qanuni azadlıq və hüquqlarını pozmamaq şərti ilə  istədiyi yolla öz xoşbəxtliyini axtarmaq azadlığına  malikdir".

Liberal ticarətin üstünlükləri (I hissə)

Məhəmməd Talıblı, 23/9/13

“Ağıllı ailə başçısı heç vaxt ailəsi üçün lazım olan məhsulların hamısını özü istehsal etməyə cəhd etməz. Dərzi özü üçün ayaqqabı tikməyə cəhd etməz, onu çəkməçidən alar, çəkməçi də özünə paltar tikməz, onu dərzidən alar.”

(İqtisadiyyatın atası Adam Smit)

İnanıram ki, çətin olmayan bu qarşılıqlı ticarət mübadiləsinin zəruriliyini A. Smitdən daha sadə formada uğurlu ifadə edən olmayıb. Dövlətlərarası ticarət münasibətlərinin formalaşmasında çoxlu sayda amillər çıxış edir.

Sənət yarışları dünyanı yaxınlaşdırır, amma…

Səadət Cahangir, 18/9/13

Bu gün dünyada bir sıra populyar sənət layihələri var ki, onlar müxtəlif mədəniyyətləri təmsil edən insanlar arasında körpü qurmaq və yaxınlaşmaq üçün geniş imkanlar yaradır. Çünki sənət həqiqətən də əngəl tanımadan bütün qapıları açmaq və ayrı-seçkilik salmadan insanların qəlbinə yol tapmaq gücünə malikdir. Belə layihələrə kino, teatr,  rəssamlıq, musiqi və başqa sənət növlərini aid edə bilərik. Müasir günümüzdə musiqi ilə bağlı belə ən populyar layihə, şübhəsiz, “Eurovision” yarışmasıdır.

“Əsrin kontraktı” bizə nə verdi?

Məhəmməd Talıblı, 13/9/13

Bir neçə gündən sonra 19 il bundan öncə bağlanmış neft müqavilələri haqqında informasiyalar daha çox kütləviləşəcək, onun ətrafında müxtəlif müzakirələr və dartışmalar olacaq. Çünki, hər ilin sentyabrın 20-də ölkədə “Əsrin kontraktı” adı altında böyük tədbirlər keçirilir, bu haqda saatlarla verilişlər göstərilir. Təbii ki, bu sazişin önəmi və iqtisadiyyata verdiyi töhfələr danılmazdır. Bu haqda mübahisələr yersiz və qərəzlidir. Bu barədə bir az sonra...

Xoşbəxtlik formulu “ubuntu” da ola bilər...

Səadət Cahangir, 10/9/13

Birləşmiş Millətlər Təşkilatı (BMT)  bu il Azərbaycanı  xoşbəxtlik reytinqinə görə 156 ölkə sırasında 116-cı yerə qoyub. Bu o deməkdir ki, biz siyahının ən yuxarı yerlərini tutan Danimarka, Norveç, İsveçrə, Niderland, İsveç, Kanada vətəndaşı qədər xoşbəxt olmaq üçün  hələ ən azı 110  mərtəbə yuxarı çıxmalıyıq. Şübhəsiz, xoşbəxt olmaq asan məsələ deyil. Son nəfəsinə qədər  o “nazlı pərini” yaxalamaq üçün  yol yormağa dəyər...

Azadlığa hüdudsuz aşiq olmaq...

Səadət Cahangir, 26/8/13

Bu gün dünyanın ən qaynar hadisələrinin sorağı yenə ərəb dünyasından gəlir. Üç il öncə bu ölkələrə böyük dəyişim rüzgarı kimi gələn “bahar”ın şirin meyvələri dəyməmiş solub tökülməkdədir. Demokratik dəyişikliklər arzusuyla qanlı-qadalı bir yola girib, xalq səsverməsi nəticəsində öz hökumətini seçən Misirin yaşadığı dəhşətlər də, uzun zamandır qan içində boğulan Suriyanın durumu da göz önündə. Bu gün hər iki ölkə vətəndaş müharibəsi məngənəsində və artıq qanlı qarşıdurmalar minlərlə günahsız insanın ölümünə bais olub.

Xalqla razılaşmaya əsaslanan hökumət...

Səadət Cahangir, 19/8/13

Seçki bir xalqın taleyində ən önəmli sınaqlardan biridir desək, yanılmarıq. Çünki bir ölkənin dünyəvi dəyərlərə nə dərəcədə sadiq qaldığı, demokratik prinsiplərə nə dərəcədə əməl etdiyi məhz bu sınaqda meydana çıxır. İndi Azərbaycan yeni belə bir sınaq- prezident seçkiləri ərəfəsindədir. Ölkədə böyük seçki həyəcanı hiss olunmasa da, fakt faktlığında qalır. Oktyabr ayında xalq yeni prezidentini seçəcək. Həqiqətən, xalq seçəcəkmi? Əsas məsələ də elə budur.

“Hökumət dərslikləri”ni oxudan məktəblər niyə uğursuzdur?

Səadət Cahangir, 5/8/13

Təhsil hər bir cəmiyyətin inkişafı üçün önəmli amillər sırasındadır. Gələcək inkişafa və tərəqqiyə hesablanmış məsələ olduğuna görə, o həm də dünyəvi  bir amildir. Bu elə prosesdir ki, onunla təkcə bilik yox, həm də sivilizasiyamız üçün əhəmiyyətli dəyərlər əldə olunur. Şübhəsiz ki, belə bir vacib sahədə uğurlu nəticələrə nail olmağın əsasında da onun düzgün təşkil olunması dayanır. Libertarian düşüncəsinə görə təhsil həyatı öyrənməyə başlayan uşaqlara nəyin düz, nəyin səhv olduğunu, həyatda nəyin əhəmiyyətli olduğunu öyrətdiyi üçün ona siyasətçi və bürokratlar yox, fərdi ailələr nəzarət etməlidirlər.

Bono, Fransa və kapitalizm

Emmanuel Martin, 2/8/13

15 iyul tarixində İrl/andiyalı rok ulduzu və U2 qrupunun aparıcı müğənnisi, həmçinin beynəlxalq insan hüquqları aktivisti olan Bono Fransa Respublikasının İncəsənət və Ədəbiyyat Ordeni ilə təltif edilmişdir. Çox güman ki, o, sağlam iqtisadiyyat mövzusunda Fransa Parlamentinə dərs verə bilər. Parlament isə, başqa bir sosialist qanunu, bağlanan fabriklərin əvəzinə gəlirli şirkətlərin yaradılmasının qadağan olunması məsələsini müzakirə edir.

Bono? O, iqtisadi inkişaf probleminə qarşı dövlətin müəyyən etdiyi tədbirlərin məşhur müdafiəçisi deyilmi?

Syndicate content