Basqı azadlığı üçün savaşan tiranlar...

“Azadlıq üçün savaşan tiranlar gördüm, basqı azadlığı üçün!” Fridrix Nitsşe

Son illərin ən mühüm tarixi-siyasi hadisələri sırasına daxil olan “ərəb baharı”nın keçmişin yaralarını sağaltması üçün, görünür ki, hələ uzun zaman gərək olacaq. Baş verdiyi vaxtdan iki ildən artıq müddət keçəndən sonra bu inqilabların uğursuzluğu haqqında danışanlar nə dərəcədə haqlıdırlar?

Həbsxanadan “Nobel”ədək

Məhəmməd Talıblı, 15/7/13

Mən bu dəfə iqtisadi azadlıqlar haqqında yazmayacağam. İqtisadi azadlıqları bir çox hallarda şərtləndirən siyasi azadlıqlar və onun uğrunda yorulmaz mübarizənin simvolu hesab edilən, sözün əsl mənasında, böyük İNSAN Nelson Mandela haqqında fikirlərimi bölüşəcəyəm. Onun haqqında oxuduqlarım və düşüncələrimin təsiri altında formalaşdırdığım mülahizələrimi qələmə almağım səbəbsiz deyil. Biz yalnız ölənlər haqqında yaxşı danışırıq, nəinki yaşayaraq yaxşı işlər görənlər haqqında.

Ədalət tərəzisi niyə pozulur?..

Səadət Cahangir, 1/7/13

Türkiyədə baş verən son hadisələrdən yazan əksər məşhur qələm sahiblərinin fikirlərində belə bir nəticə vardı- durumun bu nöqtəyə gəlməsinin əsas səbəbi ədalət tərəzisinin pozulmasıdır. “Ədalət” sözü hakim partiyanın adında da simvollaşdığına görə, belə çıxır ki, özünə dəyər seçmiş bir siyasi qurum o dəyərə dönüklük edib. Axı həqiqətən də, bu söz yaxınlara qədər partiya sözçülərinin dilində bir şüar, bir simvol, bir meyar kimi səslənirdi…

Kapitalizmin eqosu və sosializm kompleksi

Məhəmməd Talıblı, 21/6/13

Kapitalizm iqtisadi sistemi haqqında təhtəlşüurda müxtəlif qalıqlar yatır. Bunun bir qismi kapitalizm sisteminin özünəməxsus xüsusiyyətləri haqqında məlumat azlığı ilə bağlıdırsa, digər hissəsi sovetizmdən qalma və bizə aşılanmış təhtəlşüurda qalmış səbəbsiz kapitalizm nifrətidir. Guya sosialist düşərgəsi dünyada cənnət yaratmaq istəyirmiş, bunun qarşısını alan şlaqbaum kapitalizm imiş. Əslində isə, kapitalizm öz yolunda idi.

Hökumətin işinə özəl şirkətlər cəlb edən bir igid

28 May 2013-cü il. “THE FREEMAN” jurnalından Oliver Porter ilə müsahibə.
Oliver Porter Atlanta yaxınlığında yerləşən 100.000-lik şəhər olan Sandy Springs üçün dövlət-özəl sektor əməkdaşlıq (public-private partnership – PPP) modelini yaratdı və onu həyata keçirdi. O, eyni zamanda, Amerika və Yaponiyanın PPP modelini tətbiq etmək istəyən bir çox şəhərlərinin meriyası üçün baş məsləhətçi idi. Oliver 3 kitab müəllifidir.

FB-yə yasaq qoyan ölkələr sırasına qoşuluruq?

Səadət Cahangir, 14/6/13

Bu gün sosial şəbəkələr bütün dünyada milyonlarla insanı bir araya gətirən, yaxınlaşdıran, bir sözlə, ucsuz-bucaqsız dünyanı kiçildən bir informasiya məkanına çevrilib. Amma dünyanın ən qapalı, “qaranlıq”  sistemlərinə belə əli çatan bu şəbəkələr böyük informasiya inqilabı etməklə bərabər, həm də həmin sistem yönəticilərinin qorxulu röyasına çevrilməkdədir. İndiyə qədər bir çox ölkələrdə belə şəbəkələrə qoyulan yasaqlar bunu bir daha sübuta yetirir.  Məsələn, günümüzün ən nəhəng və populyar paylaşım şəbəkələrindən olan “Facebook”un son illər məlum səbəblərdən Suriyanın qəniminə çevrildiyi məlumdur.

Kölgə iqtisadiyyatının böhran “üstünlükləri” (II hissə)

Məhəmməd Talıblı, 11/6/13

Azərbaycanda kölgə iqtisadiyyatı

Azərbaycan iqtisadiyyatı üçün kölgə iqtisadiyyatı olduqca spesifikdir. Əgər ölkənin büdcə daxilolmalarında yayınmalar varsa, vergidən qaçmaq kimi hallar kütləvi hal alıbsa, idxal-ixrac əməliyyatlarında “korrupsiya vergisi” olmadan işlər keçmirsə, biznes sferasında məmur patronajlığı hətta ən yüksək səviyyədə etiraf olunursa, demək ölkədə çox böyük vəsaitlər leqal fəaliyyətdən gizlədilir.

Hüquqsuz yaşamaq və azadlıq hüququmuz...

Səadət Cahangir, 7/6/13

Biz nədən hüquqlarımız haqqında bu qədər çox danışırıq. Hər halda, anlamaq o qədər də çətin deyil. Gündəlik həyatımız, demək olar ki, əsaslı şəkildə bu prinsip üzərində qurulub və onun pozulması ucbatından hər addımda əziyyət çəkirik. Yaşadığımız mühitdə hamımızın tez-tez rastlaşdığımız bir problemi misal gətirmək istəyirəm. Bugünkü həyatınızı internetsiz necə təsəvvür edə bilərsiniz? İnformasiya alıcılığının şəksiz liderinə çevrilən bu elektron şəbəkə ötən əsrin ən qlobal kəşflərindən sayıla bilər, şübhəsiz.

Kölgə iqtisadiyyatının böhran “üstünlükləri” (I hissə)

Məhəmməd Talıblı, 3/6/13

Ölkələrin inkişafı və əhalinin rifahı üçün yaxşı qanunlar, ağır olmayan vergilər və sülh əsas şərtdir. Adam Smit

İqtisadiyyatın qeydiyyata alınmayan hissəsini müxtəlif ifadə formalarına tez-tez rast gəlirsiniz. Bunları təsnifat olaraq 2 hissəyə ayıra bilərik: 1) kölgə iqtisadiyyatı, qeyri-leqal iqtisadiyyat, xəlvəti iqtisadiyyat, qeyri-formal iqtisadiyyat. 2) kriminal iqtisadiyyat və ya qara iqtisadiyyat. Amma bu ifadələrin məqsədi - real iqtisadiyyatdan kənar olan müxtəlif yayınmağı özündə ehtiva etsə də, məna yükü baxımından eyni məzmun daşımır. Yəni birinci, təsnifata uyğun olaraq sadalananları qısaca qeyri-qanuni yollarla vergi ödəmələrindən imtina edən,  müxtəlif qanunvericilik tələblərini pozan və s. spekulyasiyalar nəticəsində müxtəlif yollarla gəlirlərinin qeydə alınmasından imtina edilən fəaliyyətdir.

Şok terapiyası...

Məhəmməd Talıblı, 30/5/13

Postsovet məkanında və Şərqi Avropa ölkələrində iqtisadi sistem dəyişiklikləri müxtəlif kataklizmlərlə müşahidə olundu.  Bu transformasiya bəzi ölkələrdə qan-qada ilə, bir qismində adaptik tənəzzüllə nəticələndi. Yəni adaptik tənəzzül dedikdə, keçid dövrünün məhz özünəməxsus geriləmələrindən doğan məsələləri nəzərdə tuturam. Bəzi ölkələr iqtisadi sistemlərdəki transformasiyanı daha rasional-praqmatik maraqlarla uzlaşdıra bildi, bəziləri isə daha çox avantürist siyasətə iqtisadi oriyentasiyanı tabe etdirdi.

Syndicate content